Format Ondernemingsplan

De uitdaging van het format ondernemingsplan

Herken je dat gevoel? Je wilt iets moois neerzetten, een helder verhaal voor je onderneming dat banken overtuigt en investeerders inspireert. Maar zodra je begint aan het format ondernemingsplan, slaat de twijfel toe. Hoe gedetailleerd moet het zijn? Welke cijfers neem je mee? En vooral: hoeveel tijd gaat dit kosten?

Een ondernemingsplan schrijven is allesbehalve een klein klusje. Gemiddeld ben je al snel 40 tot 80 uur kwijt aan het verzamelen van informatie, het uitdenken van de strategie en het invullen van alle verplichte onderdelen. Het voelt als een berg die maar niet kleiner wordt. Je zit midden in je drukke ondernemersleven en ineens lijkt het alsof je vooral een boekhouder en strateeg moet zijn. Die uren die je erin steekt zijn er niet zomaar; ze gaan ten koste van waar jij echt goed in bent: ondernemen.

En dan die onzekerheid. Terwijl jij worstelt met het schrijven van de marktanalyse en de financiële prognoses, weet je dat ING straks kijkt naar jouw terugbetalingscapaciteit, vermogensratio, marktpositie én een gedegen 3-jarige cashflow-prognose. Dat eigen scoringsmodel hakt erin. Je vraagt je af: heb ik alle relevante cijfers meegenomen? Is mijn verhaal overtuigend genoeg? Wat als ik iets belangrijks vergeet of verkeerd inschat? Die angst om fouten te maken kan verlammend werken, waardoor je steeds weer opnieuw begint of dingen maar half afmaakt.

Het gevaar van het verkeerde format kiezen of een onvolledig plan opleveren is groter dan je denkt. Afgewezen financiering is slechts één van de risico’s. Zonder een helder onderbouwd plan loop je ook kansen mis: minder vertrouwen bij partners, vertraging in groeiplannen en uiteindelijk misschien zelfs een stagnerende business. Jij weet net zo goed als ik dat tijd geld is – en tijd verspillen aan een plan dat niet op orde is, kost uiteindelijk alleen maar meer geld.

Wat banken écht willen zien

Banken stellen harde eisen: geen ruimte voor vaagheid

De valkuil van generieke templates

De meest voorkomende afwijzingsredenen

• Onvoldoende bewijs van terugbetalingscapaciteit: de DSCR is onvoldoende of ontbreekt.
• Onduidelijkheid over onderpand:
• Ontbrekende of inconsistente historische cijfers:
• Onrealistische omzet- en cashflowprognoses:
• Geen inzicht in risico’s:
• Slechte marktpositionering:

Keukentafelplan versus bankklaar plan

• Een duidelijke onderbouwing van marktpositie aan de hand van branchecijfers;
• Een risicoanalyse inclusief mitigatieplannen;
• Gedetailleerde financiële prognoses met verschillende scenario’s;
• Inzicht in eigen vermogen versus vreemd vermogen (vermogensratio);
• Duidelijke beschrijving van onderpand met taxatierapporten;
• Aantoonbare ervaring en trackrecord van het managementteam.

Concrete beoordelingscriteria van banken zoals ING

1. Terugbetalingscapaciteit (DSCR):
2. Vermogensratio:
3. Marktpositie:

De onderdelen van een professioneel plan

Een volledig ondernemingsplan is niet zomaar een verplicht document; elk onderdeel heeft een specifieke functie en is essentieel om de haalbaarheid en betrouwbaarheid van je bedrijf te onderbouwen. Banken zoals ING beoordelen jouw plan aan de hand van harde criteria, waaronder terugbetalingscapaciteit, vermogensratio, marktpositie en een 3-jarige cashflow-prognose. Elk onderdeel helpt hen inzicht te krijgen in risico’s, kansen en financiële stabiliteit. Daarom zijn al deze onderdelen verplicht: zonder complete informatie loop je het risico dat jouw aanvraag wordt afgewezen of onderschat. Bovendien maken sector-specifieke eisen het nog complexer om alles nauwkeurig te onderbouwen. Ondernemers onderschatten vaak hoeveel werk en expertise het kost om alle lagen goed uit te werken. Hieronder zie je alle verplichte onderdelen die je moet toelichten in je professionele plan.

Hoe ondernemers het handmatig aanpakken

Het financieel overzicht: wat je moet berekenen

Voor een professioneel ondernemingsplan is het financieel overzicht vaak de meest complexe maar ook cruciale sectie. Banken zoals ING kijken hier met argusogen naar voordat ze besluiten om financiering toe te kennen. Je moet namelijk aantonen dat jouw onderneming niet alleen rendabel is, maar ook over voldoende financiële slagkracht beschikt om leningen terug te betalen.

Welke tabellen en berekeningen zijn verplicht?

• Investeringsbegroting: Welke bedrijfsmiddelen ga je aanschaffen? Denk aan machines, inventaris, software en eventuele verbouwingen.
• Exploitatiebegroting (resultatenrekening): Een overzicht van verwachte omzet, kosten (variabel en vast), en het resultaat per jaar.
• Liquiditeitsbegroting: Wanneer komen inkomsten binnen en wanneer moeten uitgaven worden gedaan? Dit voorkomt dat je krap komt te zitten in betaalcapaciteit.
• Balansprognose: Wat bezit en verschuldigd is op balansdatum; essentieel voor vermogens- en solvabiliteitsratio’s.
• Break-evenanalyse: Berekening van het punt waarop de omzet precies kostendekkend is.
• Cashflow-prognose voor drie jaar: ING eist een realistische voorspelling van kasstromen waarmee zij de terugbetalingscapaciteit kunnen beoordelen.

Realistische voorbeeldcijfers

Voorbeeld break-evenberekening met Nederlandse getallen:

Stel, je start een productiebedrijf met de volgende cijfers:

• Verkoopprijs per product: €50,-
• Variabele kosten per product: €20,-
• Totale vaste kosten per jaar: €120.000,-

Brek-even afzet (in stuks) = Vaste kosten / (Verkoopprijs - Variabele kosten) =
= €120.000 / (€50 - €20) = €120.000 / €30 = 4.000 producten per jaar.

Bent je niet zeker van deze berekening, dan kan je snel onderschatten hoeveel producten je minimaal moet verkopen om niet verlies te draaien.

Wat doen banken met deze cijfers?

Binnen de bankwereld, waaronder ING, wordt jouw financieel overzicht onderworpen aan diverse analyses:

• Vermogensratio’s: De bank kijkt naar je solvabiliteit (eigen vermogen ten opzichte van totaal vermogen). Een ratio boven ongeveer 30% wordt als gezond beschouwd.

Veelgemaakte fouten die je kunt vermijden